به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، قطب الدين صادقي، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه نمايش، مقاله خود را با عنوان «ضحاك، از اسطوره و آيين تا تاريخ» در همايش ملي‌هنرهاي آييني ايران ارائه كرد. وي با بيان اينكه مهر، ايزد پيمان، خدمت به مردمان و پهلواني است سخن خود را آغاز كرد و سنت جوانمردي را ملهم از همين فرهنگ مردمي شمرد و فرهنگ زورخانه را به عنوان يكي از مستندهاي فرهنگ مهري معرفي كرد.
صادقي در ادامه افزود: پيش از سقوط دولت ماد توسط كوروش هخامنشي، فرهنگ اساطيري فلات ايران و به وي‍ژه تمدن‌هاي كاسي، گويي، لولوبي و ايلامي متأثر از ميترائيسم يا دين مهري بود كه خداي نظم، پيمان و پيوند به حساب مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آمد. با روي كارآمدن كوروش، برخلاف پايگاه مردمي ماد و براي نخستين بار، «فره ايزدي» مطرح مي‌شود،كه اين از تأثيرات تفكر بين النهرين است.
اين مدرس نمايش ادامه داد: از ديگر تأثيرات تفكر بين‌‌‌‌‌‌النهريني، بدل شدن مار به يك نماد اهريمني است. مار در تفكر مهري از قداست برخوردار بوده است و هنوز هم در برخي نقاط سرزمين ما نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاي بازمانده از آن دوران ديده مي‌شود كه همگي بيانگر اين حرمت و تداوم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند.
صادقي در ادامه، پنج دسته نشانهء بازمانده از آن دوران را اينگونه برشمرد: برپايي جشن«شاه ماران» در اطراف كرمانشاه، مجسمهء مهري«زرانگوش»، شيوهء شورايي «مه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ري» در هورامان، سه قباله هورامان در دوره اشكاني و اسامي افراد و اماكني كه هنوز منتسب به مادند، چون مارايوان(مريوان)، سومار، شامار، ميرده، آرمرده، مارآو و نژمار از نشانه‌هاي اين دوران محسوب مي‌شوند.
اين پژوهشگر در ادامه سخنانش اضافه كرد: كوروش فرهنگ بين النهرين را وارد ايران مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌كند و حتي به جاي اهورامزدا، «مردوك» را خداي خود مي‌خواند. لباس كوروش و نقوشي كه از هخامنشي مشاهده مي‌شود، تماما بين‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌النهريني است.
وي در همين زمينه ادامه داد: فرهنگ آييني/آپولوني يا متافيزيك زرتشت با مردم‌ شناسي هخامنشي پيوند خورد و يك دين اشرافي و سلسله مراتبي شكل گرفت. او هدف بزرگ خود را مبارزه با ميترائيسم خواند و در نتيجه، دو نماد بزرگ آيين زرتشت، يعني گاو و عقاب، جايگزين نمادهاي دين مهري شد.
قطب‌الدين صادقي در پايان افزود: ضحاك يا آژي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهاك در آيين زرتشتي به « اهريمن» بدل شد و رابطه تاريخي «كوروش/آژي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهاك» در اسطوره جديد هخامنشي به صورت «فريدون/ضحاك» تكرار شد. در نتيجه اين تغيير و چرخش ديني«مار» ميترايي كه نماد «زمين» بود به استعاره « هديه اهريمن» و «خورنده مغز» بدل شد.

پژوهشكده هنر «همايش ملي هنرهاي آييني در ايران» را هشتم اسفند در تهران( سالن ايران فرهنگستان هنر) و سيزدهم اسفند در تبريز برگزار كرد.