كارگاه "نقد تكويني"، نخستين كارگاه از مجموعه كارگاههاي نقد ،به همت گروه پژوهشي نقد و مجموعه هنرپژوهشي معاونت پژوهشي فرهنگستان هنر پنجشنبه نهم شهريور ماه با سخنراني دكتر اسداللهي و دكتر نامور مطلق و با حضور جمع كثيري از اساتيد و دانشجويان رشته‌هاي هنر و ادبيات برگزار شد.

كارگاه "نقد تكويني"، نخستين كارگاه از مجموعه كارگاههاي نقد ،به همت گروه پژوهشي نقد و مجموعه هنرپژوهشي معاونت پژوهشي فرهنگستان هنر پنجشنبه نهم شهريور ماه با سخنراني دكتر اسداللهي و دكتر نامور مطلق و با حضور جمع كثيري از اساتيد و دانشجويان رشته‌هاي هنر و ادبيات برگزار شد.

به گزارش روابط عمومي فرهنگستلن هنر، دو سخنران در ابتدا در خصوص مسائل كلي مربوط به نقد تكويني بحث كردند. سپس دكتر اسداللهي در مورد چگونگي آشنايي با اين نقد و دوره‌هاي آموزشي گذرانده در اين رابطه به گفتگو پرداخت و به تاريخچه نقد تكويني در گذشته‌هاي دور ، ريشه‌هاي اين نقد و به دوران شكل گيري علمي آن در قرن بيستم اشاره كرد.

وي همچنين از پيشگامان نقد تكويني به گوستاو لانسون، گوستاو رودلر، پيراوديا، اوكتاو نادال، ژان بلمن نوئل و تاثيري كه در شكل گيري نقد تكويني داشتند اشاره كرد.

سپس دكتر نامور مطلق به مباحث كلي نقد تكويني ، جريان‌شناسي، موضوع شناسي و روش‌شناسي اين نقد اشاره كرد و رابطه اين نقد با ساختارگرايان و پساساختارگرايان را در بحث جريان شناسي مورد توجه قرار داد.

او در خصوص موضوع شناسي نيز گفت:« "نقد تكويني به هر گونه خلاقيتي مربوط مي‌شود و آن را مورد مطالعه قرار مي‌دهد. بنابر اين نه تنها ادبيات و هنر بلكه اين نقد به علوم، فنون و فلسفه نيز مي‌پردازد. »

دكتر نامور مطلق در ادامه افزود:« در نقد تكويني با پنچ گونه متن سرو كار داريم : پيشامتن،‌ پيرامتن،‌ فرامتن، پيش‌متن و متن‌نهايي. »

او ضمن توضيح هر يك از اين متون گفت:«پيشامتن كه بيانگر فرايند شكل گيري متن است مهمترين موضوع منتقد تكويني محسوب مي‌شود.»

پس از مباحث كلي و يك استراحت ده دقيقه‌اي بخش تخصصي نقد تكويني با سخنراني دكتر اسداللهي در خصوص نقد تكويني در ادبيات شروع شد.

او ضمن اشاره به مراحل تكويني يك اثر ادبي از طرح اوليه تا متن پيش از چاپ به گوناگوني نسبي در اين حوزه ميان نويسندگان مختلف اشاره داشت و با استفاده از مثالهاي عملي به بررسي دست نوشته‌هاي فلوبر،‌ علامه قزويني و علي شريعتي پرداخت و لاك گيريها، خط خوردگيها،‌ چركنويسها و تفاوت دست نوشته‌ها با نسخه‌هاي چاپي در اين آثار را مورد تجزيه و تحليل قرار داد.

بخش دوم كارگاه با سخنراني دكتر نامور مطلق در خصوص نقد تكويني در هنر ادامه يافت. او ابتدا با اشاره به اهميت و گستردگي هنر نسبت به ادبيات و تنوع و پيچيدگي نقد تكويني در هنر گفت:«نقد تكويني تنها در يكي از هنرها يعني سينما بسيار متنوع تر و پيچيده‌تر از ادبيات است؛ زيرا علاوه بر نظام نوشتاري داراي نظام تصويري و موسيقيايي نيز هست».

سپس اين سخنران به بررسي تكوين و نقد تكويني در شاخه‌هاي هنرهاي تجسمي، نمايشي، موسيقيايي، سينمايي و معماري اشاره كرد. او همچنين به نمونه‌هايي از پيشامتنهاي هنري همچون اسكيس، اتود، راش، پلان، ... اشاره داشت. در بخش تجسمي نمونه‌هايي از پيكاسو در خصوص دگرديسي گاو و شكل گيري تابلوي گرنيكا به نمايش گذاشته شد. در حوزه سينما قسمتي از فيلم جن گير 3 و الهامات كارگردان از نقاشيهاي فرانسيس بيكن به ويژه در نور و رنگ به نمايش درآمد. در بخش معماري نيز فيلمي از طرحهاي معمار بزرگ سنتي استاد شعرباف و توضيحات وي در الهام گيري از طبيعت براي طراحي گچ‌بريها پخش شد.

در پايان سخنرانيها، يك ساعت از كارگاه به پرسش و پاسخ ميان سخنرانان و اساتيد و دانشجويان حاضر سپري شد و از سوي سخنرانان پيشنهاد شد تا مركزي براي گردآوري و نگهداري نسخه‌هاي معاصر همانند بسياري كشورها در ايران نيز راه‌اندازي شود، تا اين نسخه‌ها براي نسلها و محققان آينده حفظ شوند.

در انتهاي كارگاه، با توجه به استقبال بسيار خوب حاضران، فرهنگستان هنر وعده داد تا هر ماه يك كارگاه نقد جهت شناساندن يكي از روشهاي نقد معاصر برگزار كند.