دومین رویداد از سلسله نشست‌های هنر و دیپلماسی با عنوان «تجربه‌های جهانی دیپلماسی هنر» در فرهنگستان هنر برگزار شد.

به گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان هنر، وبینار «تجربه‌های جهانی دیپلماسی هنر» (مورد مطالعه فرانسه) با سخنرانی جمال کامیاب، مدیرکل اروپا و آمریکای سازمان فرهنگ و ارتباطات و رایزن فرهنگی سابق ایران در فرانسه عصر روز دوشنبه اول آذر 1400، در فرهنگستان هنر برگزار شد.

میثم یزدی، دبیر این نشست، با ذکر این که فرانسه از کشورهای بسیار مشهور در زمینه دیپلماسی فرهنگی است گفت: رویدادهای فرهنگی که بِرند اروپا را نمایندگی می‌کند، بیشتر در فرانسه اتفاق می‌افتد و این موضوع سبب شد که فرانسه به عنوان اولین زمینه بررسی تجربه دیپلماسی هنر در این سلسله نشست‌‌ها انتخاب شود.

کامیاب با بیان اینکه هنر آفرینشی است که بسیار ساده‌تر از حوزه‌های دیگر می‌تواند در فضا و زمان سفر کند و بسیاری از دیوارهای زمانی و زبانی و جغرافیایی را پشت سر بگذارد، توضیح داد: این توانایی باعث شده است بسیاری از قدرت‌ها و حکمرانان به عنوان یک ابزار پرنفوذ و درخشان از آن برای روابط خود با دیگر کشورها استفاده کنند.

او افزود: این موضوع دارای سابقه طولانی در طول تاریخ تمدن بشری است و نفسِ این رفت و آمد هنرمندان و تبادل هدایا و تحفه‌ها در طول تاریخ حتی در قرون وسطی نیز وجود داشته و هر یک از آنها در روابط و تأثیراتی که از آن طریق دولت‌ها درخشش و اقتدار خود را به رخ دیگری می‌کشیدند، نقش داشته است.

وی ادامه داد: در مساله جهانی شدن در بازار هنر، اگر پیش از این جهانی شدن «تقاضا» مهم و اساسی بود، در حوزه هنر به سمت جهانی شدن «عرضه» می‌رود و تعداد افراد و بازیگران بسیار رشد می‌کنند و سرمایه‌داران و کشورهای جدیدی وارد می‌شوند که رشد اقتصادی داشته‌ و می‌خواهند پیشینه خود را جبران کنند. هنر ابزار جدی بود که قدرت‌ها ‌توانستند از آن بهره ببرند و رویدادهای بزرگ بین‌المللی به محلی برای تبادل اندیشه‌ها و گفتگوها تبدیل می‌شود.

وی در همین زمینه افزود: در این فضا برخی کشورها مانند بریتانیا، آمریکا، فرانسه،آلمان پیشروترند. فرانسه کشوری در اتحادیه اروپاست و برای تحلیل عملکرد این کشور نمی‎توان آن را بدون در نظر گرفتن بستر اصلی آن که اروپاست در نظر گرفت. اتحادیه اروپا که در چندسال اخیر مخصوصاً با خروج انگلیس (برگزیت) با چالش جدی در تعریف هویت خود روبروست.

رایزن سابق ایران در فرانسه، فرهنگ را از مؤلفه‌های جدی برای پی‌ریزی دوباره اروپا خواند که سه وظیفه اصلی «حفاظت از میراث فرهنگی اروپایی»، «تقویت آفرینش‌های اروپایی» و «حفظ حاکمیت خود در عصر دیجیتال» برای کشورهای عضو تعریف کرده است و برای این منظور یک درصد از هزینه‌های کل اتحادیه به حوزه فرهنگ اختصاص یافته است.

کامیاب در ادامه گفت: فرانسه همواره معروف بوده که در حوزه دیپلماسی و فرهنگ سابقه با ارزشی دارد و توانسته‌اند خود را خوب عرضه کنند. وزیر امور خارجه فرانسه در جایی می‌گوید در این کشور هیچ اقدام مهمی بدون فرهنگ کامل نخواهد بود و دیپلماسی و کنش خارجی نیز از این قائده مستثنی نیست.

او افزود: سنت نفوذ فرهنگی در فرانسه قدمت تاریخی بسیار زیادی دارد و به قبل از انقلاب کبیر فرانسه باز می‌گردد. در قرن هفدهم، معماری کاخ «ورسای» نوعی دیپلماسی هنری و فرهنگی است که وقتی رهبران و پادشاهان کشورهای مختلف به این کشور می‌آمده‌اند، عظمت این کاخ و تزیینات آن تأثیر بسیار عمیقی بر حکمرانان می‌گذاشت و همیشه در کنار قدرت نظامی و اقتصادی، نفوذ قدرت نرم و فرهنگ و هنر بیشتر است.

وی ادامه داد: بازیگران و نقش‌آفرینان شبکه دیپلماسی فرهنگی در فرانسه به طور مستقیم به سه وزارتخانه فرهنگ، امور اروپایی و خارجه و آموزش عالی مرتبط‌هستند و این سه وزارتخانه اتفاقات بین‌المللی فرانسه را در کنار حوزه‌های داخلی مدیریت می‌کنند. وی سپس به توضیح ساختار این سه وزارتخانه پرداخت و گفت: سه وزارتخانه در خارج از فرانسه با سه بازیگر انستیتو فرانسه، مدارس فرانسوی و موسسه آلیاس فرانس با شعب متعدد به انجام ماموریت خود در اعتلا و گسترش فرهنگ و هنر فرانسه در جهان می‌پردازند.

فایل صوتی کامل این نشست را اینجا بشنوید.