آيين رونمايي مجموعه پنج جلدي موسيقي محلي و آييني اقوام ايراني، تاليف دكتر بهمن كاظمي، جمعه 23 ارديبهشت با حضور رييس فرهنگستان هنر در سراي اهل قلم برگزار شد.
به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، اين مراسم كه با حضور استاد محمد علي معلم دامغاني، رئيس فرهنگستان هنر، امير اشرف آريان پور، محقق و پژوهشگر حوزه موسيقي، عليرضا اسماعيلي، مدير عامل موسسه متن، بهمن كاظمي، مولف كتاب و رييس كميته پژوهش موسيقي مقامي و نواحي فرهنگستان هنر و جمعي از فرهيختگان و علاقهمندان برگزار شد، به بررسي آثار منتشر شده از دكتر بهمن كاظمي اختصاص داشت.
محمد علي معلم دامغاني، رئيس فرهنگستان هنر، نخستين سخنران اين مراسم، فرهنگ و هنر را سلسله جاويداني دانست كه آغاز آن فهرست بلند بالايي است كه در بحث و قول نميگنجد، وي گفت: «امروز اگر افتخاري هست كه فرهنگستان هنر به عنوان باني، اين افتخار را منصوب به خود ميكند؛ انصافا متعلق به يكي از شخصيتهاي فرهنگي كشور است كه در ساليان دراز، فارغ از فرهنگستان هنر يا موسسهاي از اين دست، عمر و ثروت خانوادگي خود را صرف فراهم آوردن مجموعهاي كرده كه اگر اتفاق نميافتاد، همه اين آثار در معرض نابودي قرار ميگرفت.»
خالق رجعت سرخ ستاره با اشاره به تاريخ موسيقي ايران افزود: «در موسيقي ايراني، موسيقي رديف را داريم كه طبقه نخبه، آن را ميشناسند و از آن استفاده ميكنند . در مرتبه پايينتر، موسيقي محلي و مقامي و به نوعي شهري شده وجود دارد. نوع ديگر موسيقي به ايلها، عشاير، روستاها و ... اختصاص دارد كه مربوط به اقوام و طايفههاي بزرگي چون كرد، بلوچ، مازندران يا طبري و... ميشود.»
استاد معلم، بهمن كاظمي را به عنوان يكي از هوشيارترين و جوانمردترين مردان روزگار خود برشمرد و افزود:« اگر در اين روزگار كسي پيش قدم نميشد و آنچه كه در طول قرنها، به عنوان ميراث معنوي بوجود آمده را جمعآوري نميكرد، ما به زودي همه آن را از دست ميداديم و به اين گنجينه بزرگي كه امروز در دست داريم، دسترسي پيدا نميكرديم.»
وي در اين زمينه تصريح كرد:« برخي از بزرگان ما، كوششهايي را انجام دادهاند؛ ولي حقيقتا هيچكدام به كمال نبوده، يا در اين راه نمونه و آثار كافي نبوده و يا تحليل و سخن به اندازه صورت نگرفته است.» رئيس فرهنگستان هنر تأكيد كرد: «آنچه امروز ما افتخار رونمايي از آن را داريم ؛ در واقع گنج بزرگي است كه با رنج فراوان به دست آمده. براي كشوري كه با هفت-هشت هزار سال قدمت در اين خاك پاييده است، بايد اين چونين تلاش كرد، تا اين آثار حفظ و صيانت شوند.»
علي معلم دامغاني انگيزه خلق چنين آثاري را به عنوان مكانيزم موروثي قوم معرفي كرد و افزود: «همان انگيزهاي كه منجر به خلق شاهنامه، گلستان، بوستان، خمسه نظامي و آثار شگرفي از اين دست شد، امروز باعث شد تا بهمن كاظمي كه از خردمندان زمان است و احاطه علمي و عملي در اين راه دارد، اين گنج را فراهم كند.»
محمد علي معلم دامغاني در پايان، شك و دودلي در راه فرهنگ و هنر را به عنوان خطر عظيم برشمرد و تصريح كرد: «امروز از ناحيه فرهنگستان هنر كساني چون كاظمي قابل ستايش هستند. هر كس كه بدون شك و دودلي در جهت پايداري ايران بزرگ و جاويدان بكوشد و هيچ ترديدي را به خود راه ندهد، قطعا خدمت بزرگي به كشور كرده و در اين راه هيچ خطري جز دودليهاي خودمان، ما را تهديد نميكند.» امير اشرف آريانپور از ديگر سخنرانان اين مراسم با ذكر تاريخچهاي از هنرستان عالي مو
سيقي ايران سخنان خود را آغاز كرد و گفت: «در سالهاي پيش، مرحوم پرويز محمود، رييس هنرستان عالي موسيقي، نخستين كسي بود كه گروه اركستر سمفونيك و گروه كر ايران را تشكيل داد و كوارتتي براي چهار ساز زهي ساخت كه خود يكي از نوازندگان آن بود.»
وي سپس از مرحوم علي نقي وزيري ياد كرد و ادامه داد:« در سال 1308 مرحوم علي نقي وزيري نامهاي را به مقامات وزارت علوم نوشت و در آنها اجازه خواست تا شخصي را به شهر رشت بفرستد و امكان فعاليت موسيقي را به نام ”صنايع مستظرفه“ فراهم آورد. در اين راه مرحوم ابوالحسن صبا به اين شهر سفر كرد و به جمعآوري آثار و اجراهايي كه موجود بود، پرداخت.»
آريانپور از تاسيس صداخانه در سال 1320 به عنوان نخستين آرشيو موسيقي ايران نام برد و افزود: «در اين سالها كه مقارن با جنگ جهاني و اشغال متفقين بود، مرحوم مبشري به عنوان مامور به نقاط مختلف كشور رفت و به جمعآوري آهنگها
و تصويربرداري از حركات موزون در اقصي نقاط كشور پرداخت تا در صداخانه آرشيو شود. نتيجه اين فعاليتها به صورت دو كتاب منتشر شد كه يكي آهنگهاي محلي كرانههاي ساحل درياي مازندران بود كه در سال 1323 منتشر شد و ديگري آهنگهاي محلي مناطق جنوب ايران بود كه در سال 1335 انتشار يافت.»
وي از مرحوم محمدتقي مسعوديه و محمد رضا درويش كه خدمات شايان توجهي را در جمعآوري، ثبت و ضبط آثار ايراني به ويژه موسيقي محلي و مقامي انجام دادهاند، ياد كرد و در خصوص مجموعه پنج جلدي موسيقي محلي و آييني اقوام ايراني، تاليف دكتر بهمن كاظمي به معرفي هر مجلد پرداخت و افزود: «اين مجموعه، از جمله كتابهاي مرجع در حوزه موسيقي محلي و آييني به شمار ميرود و هر كدام از موضوعات، جاي دارد تا با تامل خوانده و مورد بررسي قرار گيرد.
نسخه چاپي
