|

مراسم رونمایی کتاب « معنا در معماری غرب»، نوشته کریستیان نوربرگ-شولتس با ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، عصر دیروز در کتابخانه فرهنگستان هنر، برگزار شد.
مراسم رونمایی کتاب « معنا در معماری غرب»، نوشته کریستیان نوربرگ-شولتس با ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، عصر دیروز در کتابخانه فرهنگستان هنر، برگزار شد.
در ابتدای این مراسم، علیرضا اسماعیلی، مدیر انتشارات فرهنگستان هنر، گزارشی از زندگی شولتس داد و گفت: «کریستیان نوربرگ-شولتس، نظریه پرداز و مورخ معماری و معمار نروژی است که در 1926 در اسلو به دنیا آمد. وي پس از جنگ دوم جهانی در زوریخ به تحصیل معماری پرداخت.»
وی همچنین در ادامه، گزارشی از کتابهای منتشر شده و در دست انتشار فرهنگستان، ارائه داد و گفت:« فرهنگستان هنر از جمله نهادهایی است که افتخار دارد، به صورت جدی اهتمام به انتشار آثار مهم در زمینه معماری کند.»
اسماعیلی درباره آثار در دست انتشار گفت:« «معماری مایا»، «معماری چین» و «معماری مکزیک» از جمله آثاری است که زیر چاپ است.»
همچنین در ادامه افزود:« آثاری با عناوین «معماری اسلامی در اندلس»، «الگوهای معماری هند»، «معماری صدر اسلام»، «معماری مغولان هند»، «سنت در معماری: افریقا، امریکا، آسیا و اروپا»، «تاریخ نظری معماری: از بطلمیوس تا کنون» را در دست ویرایش و انتشار داریم.»
در ادامه این جلسه قیومی، مترجم کتاب در سخنان کوتاهی گفت:« در حدود سه سال پیش با این کتاب آشنا شدم. این کتاب یکی از معدود کتابهایی است که نسبت معماری را با فرهنگ اروپایی نشان میدهد. همچنین این کتاب تمرینی است برای اینکه از ظواهر فراتر رویم و بهجای آنکه گرفتار کثرت اطلاعات باشیم، میتوانیم دستگاه نظاممندی برای ذهنمان ترتیب دهیم.»
وی با بیان اینکه این کتاب کمک میکند با روح معماری آشتی کنیم، افزود:« اگر از ظواهر گذر کنیم، میتوانیم حد وسطی را اختیار کنیم تا در فضای معلق معماری نمانیم و گرفتار جسد و کالبد بیجان معماری نشویم.»
وی افزود:« بنابراین به واسطه این کتاب، در مییابیم برای فضای مرده مطالعات معماری خودمان، طرحی نو دراندازیم.»
مترجم کتاب «پویه شناسی صور معماری» افزود: «برخی میپندارند ظواهر معماری غربی، ریشه ندارد و همه گونه میتوان از آن استفاده کرد. به همین دلیل است که استفاده نادرست از معماری غربی را در کشورمان شاهد هستیم.»
وی با اشاره به نظر شولتس درباره رجوع به ریشهها گفت:« شولتس ریشههای معماری اروپا را در مصر میداند. وقتی این امر روشن شود می توان گفت که با رجوع به زوایای این اثر، با کتاب بی نظیری مواجهایم.»
وی در پایان اظهار امیدواری کرد: «اگر به این کتاب در محیطهای دانشگاهی توجه شود و به آن بها بدهیم، بهجرات میتوان گفت که میتواند دروس معماری ما را از حیث جهان بینی دگرگون کند.»
در ادامه دکتر محمدرضا رحیم زاده که ویرایش مقابلهای این اثر را انجام داده بود با بیان اینکه، شولتس از فلسفه بهره برده است، گفت:« شولتس به واسطه استفاده از فلسفه در پژوهشهای معماری، گلی است که در بوستان فلسفه روییده است.»
وی یادآور شد:« هر توصیفی از این کتاب، ناگزیر ما را به سوی تاریخ هنر سوق میدهد. چرا که نویسنده فرهنگ را بهعنوان موضوعی تئوریک در نظر میگیرد و بر این اساس با آن مواجه میشود.»
وی با اشاره به اینکه این سنت در تاریخ غرب قدمت دیرینهای دارد، افزود:« تصوری که از جهان داریم، تصوری تاریخی است. در این تاریخ، نظر به نگاه، تبدیل شده است و به این شکل تارخ هنر فهم میشود. این نوع نگاه به تاریخ هنر، نوعی تصور مطلق را پیش میآورد.»
رحیم زاده با اشاره به اینکه از منظر شولتس اثر هنری محصول یک کار تئوریک است، خاطرنشان کرد:« به هر حال، این نوع نگاه به تاریخ، جهان را از نو تعریف کرد، فلسفه را بلعید و نگاه انسان را به خود معطوف کرد و معنا را از بین برد.»
وی با اشاره به این نکته که شاید تاکید شولتس در این مباحث بر غرب ناشی از تواضع یا نوعی وسواس فردی است، گفت:« شولتس نمیتواند یافتههایش را به جهان اسلام تعمیم دهد. هر چند نوع نگاه او تنها در بستر نگاه غربی اتفاق نمیافتد، بر خلاف مسیری که تاریخ هنر طی کرده است. از این رو تلاش میکند تا نشان دهد چرا جایگاه معماری همواره همین بوده که هست.»
رحیم زاده با اشاره به اینکه کتاب حاضر جایگاه ویژهای در حوزه تاریخ معماری دارد، گفت:« این نوع نگاه را میتوان در معماری شرق، ایران و جهان اسلام گسترش داد. چرا که این اثر جایگاه بسیار مهمی در تاریخ معماری دارد و از آنجا که بسیار عالی ترجمه شده، میتواند سسب تحول در نوع نگاه ما شود.»
سخنران آخر این نشست نیز دکتر زهرا اهری بود که در ابتدا یادآور شد:« ترجمه این کتاب اتفاق مبارکی است و معتقدم این اثر جریانات زیادی را به دنبال خواهد داشت.»
وی در ادامه با اشاره به اینکه ما کشوری در حال توسعه هستیم گفت:« ساخت و سازهای شتابان در کشور ما باعث شده که نسلی، طراحی و هدایت معماری بناهای ما را بر عهده گیرند؛ اما آنان که دستی در آموزش دارند میدانند که از لحاظ نظریه معماری، بسیار ضعیف هستیم.»
اهری با اشاره به اینکه ما مرجعی نداریم که دانشجویانمان بتوانند استفاده کنند، گفت:« ترجمه آثاری از این دست به ما کمک میکند تا دانشجویان منظرهای جدیدی را کشف کنند. چرا که عمده آثاری که در زمینه معماری ترجمه شدهاند عمدتا از سوی کسانی صورت گرفته که غیرمعمار بودهاند و به درستی نتوانستهاند انتقال معنا کنند.»
این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به ترجمه شیوای قیومی گفت:« ترجمه قیومی به اوج رساندن زبان فارسی در اثر است و این كتاب جای خالی بسیاری از پژوهشها را پر خواهد کرد. چرا که ما در آموزش تئوریک معماری، بسیار ضعف داشتیم و این اثر سبب میشود بتوانیم در آموزش تئوری نیز حرفی برای گفتن داشتهباشیم.»
وی با بیان اینکه شولتس به عنوان کسی که پدیدارشناسی را وارد معماری کرد، یادآور شد:« این اثر همانند دو کتاب دیگر او یعنی «نیتها در معماری» و «معماری:معنا و مکان»، سه گانهای را میسازند که ما را با افقهای جدیدی آشنا میکنند.»
وی «معنا در معماری غرب» را برخلاف دو اثر پیشین شولتس که نظری بودند، اثری کاربردی خواند و گفت: «این سه گانه به ما کمک میکند تا به نحو عملی نشان دهیم اگر میخواهیم از کاربرد بهره ببریم، یکی از عوامل آن که باعث درک عمیق ما از معماری میشود همین است.»
اهری در پایان یادآور شد:« این اثر به محقق کمک میکند تا با رویکرد جدیدی به غرب بپردازد و از این طریق به ما کمک میکند از نسخه برداری دست بکشیم و با حرکتی پویا، خودمان تولید کننده باشیم.»
|