كتاب فلسفه هنر مسيحي و شرقي با حضور استادان، دانشجويان و علاقه‌مندان در فرهنگستان هنر رونمايي شد.

به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، نويسنده كتاب آناندا كومارا سوامي و مترجم آن دكتر اميرحسين ذكرگو است. اين كتاب در نه فصل و 250 صفحه با نمايه و تصاوير رنگي منتشر شده است.

در ابتداي آيين رونمايي كتاب، عليرضا اسماعيلي، مدير انتشارات فرهنگستان هنر، يادآور شد كه اين كتاب سومين اثر از كومارا سوامي است كه توسط فرهنگستان هنر منتشر مي‌شود.

پيش تر و در سال 81 كتاب مقدمه‌اي بر هنر هند با ترجمه دكتر حسين ذكرگو، و در همايش طبيعت در هنر شرق كتاب استعاره طبيعت در هنر توسط صالح طباطبايي ترجمه و منتشر شد و اين بار فلسفه هنر مسيحي و شرقي توسط انتشارات فرهنگستان هنر در 1500 نسخه منتشر شده است.

اسماعيلي همچنين از ترجمه دو اثر ديگر كومارا سوامي با نام‌هاي گزيده 50 مقاله توسط دكتر طباطبايي و عناصر شمايل نگاري بوديسم توسط دكتر بلخاري تا پايان سال جاري خبر داد.

وي همچنين به سختي و دشواري ترجمه آثار كومارا سوامي به دليل كاربرد واژه‌هاي كهن و مهجور سانسكريت اشاره و تصريح كرد: «ترجمه آثار اين فيلسوف گاه نياز به فاز پژوهش مستقل دارد، به همين دليل ترجمه كتاب‌هاي او از جمله همين كتاب با شروح، زيرنويس و نمايه‌هاي متعددي همراه مي شود.»

در ادامه دكتر حسن بلخاري، كارشناس اين نشست در توضيح پيرامون آرا و عقايد كومارا سوامي، ابتدا او را جزو سنت‌گرايان معروف قرن 20 و تحت تأثير افرادي چون گنون، بوركهارت و... دانست.

سپس بلخاري تكيه بر لطافت، ظرافت، زيبايي و خلوص موجود در گفتار و نوشتار، همچنين اعتقاد به وحدت متعالي اديان و باور به حضور يك روح واحد كه جلوه‌هاي متكثر در جهان دارد را از شاخصه‌هاي سنت‌گرايان دانست.

بلخاري درباره رابطه بين هنر مسيحي و شرقي كه انگيزه نگارش اين كتاب توسط كومارا سوامي بوده است گفت: «در نگاه نخست بين هنر به شدت درون‌گراي هندي با هنر شمايل نگار مسيحي رابطه‌اي وجود ندارد و حتي همديگر را دفع مي‌كنند. از طرف ديگر در كتاب‌هاي سنت‌گرايان و خود كوماراسوامي مبناي استدلال و انديشه‌هاي افلاطون هنر گريز بسيار مورد توجه قرار گرفته است.»

بلخاري در ادامه ظهور اين تضاد را در غايتي كه سنت‌گرايان براي خود تعريف مي‌كنند دانست و افزود: «از نظر آنها روحي مطلق بر جهان حاكم است كه حقيقت مطلق جلوه‌هاي مختلف را به هم پيوند مي‌دهد.»

وي درباره شاخصه ديگر سنت گرايان گفت: «آنها بر اين باورند كه يك تائو در عالم است كه بازگشت به آن رجوع به سنت‌هاي ازلي و اصيل است كه اين ارجاع مهم‌ترين درمان انسان معاصر است. از ديدگاه آنها ما بايد به بطن و ذات طبيعت برگرديم چرا كه بازگشت به طبيعت بازگشت به خود خدا است.»

بلخاري در ادامه سخنان خود بخش‌هايي از يكي از مقالات كتاب را قرائت و درباره عدم تمايز بين فعاليت نظري و عملي و تعريف زيبايي از نقطه نظر سنت گرايان و كومارا سوامي صحبت كرد.

در ادامه دكتر ايرج داداشي، ديگر كارشناس اين نشست نيز به بررسي انديشه‌هاي كومارا سوامي پرداخت.

داداشي به تعاريف غيرمتعارفي كه كومارا سوامي از مقوله‌هايي مانند هنر و معرفت دارد اشاره و توضيح داد: «از نظر كومارا سوامي هنر در تعدادي رشته و فعاليت خاص براي ارجاع حوايج بيروني خلاصه نمي‌شود. از نظر او هنر با معرفت آميخته است و هنر بدون علم و معرفت هيچ نمي‌ارزد. از نظر كومارا سوامي، هنر و فعاليت هنري هدف نيست بلكه وسيله‌اي است كه مي‌تواند يك سري اهداف كاربردي و مفيد را در نهايت به هدفي غايي، سعادت ابدي و شناخت متعالي برساند. لذا وظيفه هنر آموزش است و هنر بايد منجر به تقويت قواي دروني انسان شود و هنرمند زماني مي‌تواند اين نقش را اعمال كند كه از آن حقيقت دروني متأثر شده باشد.»

داداشي در بخش ديگري از سخنانش به توضيح آرا كومارا سوامي و شناخت او از هنر ايراني اشاره كرد و گفت: «او معتقد است كسي مي‌تواند راجع به هنر ايران صحبت كند كه به كتاب قرآن مسلط، با تفاسير آن آشنا و مباحث مطرح شده در ادبيات عرفاني و عرفان ايراني را به خوبي بشناسد.»

وي افزود، كومارا سوامي در جايي ديگر گفته است: «هنرمند يك انسان خاص نيست، بلكه هر انساني يك هنرمند خاص است، چون وظيفه انسان متبلور كردن حقايق در درون خودش است.»

شايان ذكر است در كتاب فلسفه هنر مسيحي و شرقي فصل‌هايي با عنوان: چرا كارهاي هنري را به نمايش بگذاريم؟، فلسفه هنر مسيحي و شرقي، يا فلسفه راستين هنر؛ هنر: خرافه يا راه زندگي؟؛ اصلاً فايده هنر چيست؟؛ زيبايي و حقيقت؛ ماهيت هنر عهد ميانه؛ مفهوم سنتي صورت نگاري آرماني؛ ماهيت افسانه و هنر عوام؛ و زيبايي رياضيات مطرح شده است. يادداشت مؤلف در پاسخ به نقد ريچارد فلورشيم، واژه نامه و تصاوير نيز توسط مترجم به كتاب الحاق شده است.