معماری ما نورگراست؛ اما در این مجموعه این توجه مضاعف است و نور به شدت و دقت برای راهیابی فضاها و روشنایی هدایت شده است.
به گزارش روابط عمومی فرهنگستان هنر، مهدی مکی‌نژاد، دبیر همایش سلطان محمد معمار یزدی، سخنران سوم همایش «سلطان محمد معمار یزدی» بود که ضمن خیر مقدم به مهمانان به توضیح نحوه شکل‌گیری این همایش پرداخت و گفت: این همایش از اواسط سال 1396 با تشکیل جلسات تخصصی گروه علمی و همچنین سفری همراه با گروه علمی و بازدید از مجموعه گنجعلی‌خان کرمان شکل گرفت.
این پژوهشگر توضیح داد: درباره مجموعه گنجعلی‌خان و شخص محمد معمار یزدی در منابع تاریخی چیزی دیده نمی‌شود. البته این موضوع مربوط به سلطان محمد به طور اخص نیست و درباره بیشتر معماران این حالت دیده می‌شود. به عنوان مثال درباره استاد علی اکبر اصفهانی، معمار میدان نقش جهان و مسجد امام اصفهان، فقط در تذکره نصرآبادی چند خط از ایشان یاد شده است که آن هم به واسطه این بوده است که استاد اصفهانی علاوه بر معماری؛ شاعر بوده و شعر هم می‌سروده. یا درباره استاد معمار محمدرضا اصفهانی، طراح مسجد شیخ لطف الله اصفهان، عملا هیچ چیز جز نامی که در مجموعه ثبت شده است، نمی‌دانیم.
وی افزود: به واسطه این همایش ما تلاش کردیم اگر از خود شخص سلطان محمد معمار یزدی اطلاعاتی نمی‌توانیم کسب کنیم، از آثارش پی به شخصیت وی برده و به جهت بحث تخصصی معماری آثار وی را تجزیه و تحلیل کنیم. اولین ثمره این کار در ویژه نامه‌ای چاپ و منتشر شده و در اختیار پژوهشگراني كه با ما همكاری داشتند، قرار گرفت. همچنین مجموعه مقالات این همایش نیز به زودی منتشر می‌شود و با حمایت نهادهای مختلف و فرهنگستان هنر کتاب گنجعلی‌خان نیز منتشر خواهد شد. همچنین نمایشگاهی از عکس‌های مجموعه گنجعلی‌خان نیز تدارک دیده شده است که از امروز قابل بازدید است.
این استاد دانشگاه در انتها توضیح داد: مجموعه یازده هزار متری گنجعلی‌خان، ظرایف، دقایق و نکات فراوانی دارد که در جاهای دیگر شاهد آن نیستیم. یکی از این ظرایف استفاده از نور است. معماری ما نورگراست؛ اما در این مجموعه این توجه مضاعف است و نور به شدت و دقت برای راهیابی فضاها و روشنایی هدایت شده است. موضوع بعدی مسئله رنگ است. سلطان محمد به رنگ علاقه خاصی داشته. مخصوصا در کاروانسرا و مسجد، از رنگ به صورت هدایت شده استفاده شده است. نقش، ادبیات و شعر همه مجموعه‌ای است که با مدیرت سلطان محمد مورد استفاده قرار گرفته است. امیدواریم با این حرکتی که فرهنگستان هنر شروع کرده است، بخش کوچکی از حق بزرگی که این معمار بر گردن هنر این سرزمین دارد، ادا شود.