صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > گزارش برگزاري دومين نشست پژوهشي بررسي هنر دوره قاجار


 
  گزارش برگزاري دومين نشست پژوهشي بررسي هنر دوره قاجار
 

 
در حاشيه برگزاري نمايشگاه هنرهاي سده‌هاي 12 و 13 هجري، دومين نشست پژوهشي بررسي هنر دوره قاجار در مؤسسه فرهنگي-هنري صبا برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان هنر در اين نشست " آيدين آغداشلو " و " مرتضي گودرزي ديباج " پيرامون دو موضوع كليات هنر دوره قاجار و الگوهاي معماري دوره قاجار سخنراني كردند.

در ابتداي اين برنامه آيدين آغداشلو با اشاره به اينكه اصولاً برگزاري چنين نمايشگاه‌هايي آغازي است براي قضاوت و بحث‌هاي آينده گفت:" بحث و بررسي پيرامون هنر قاجار موضوع جديدي است و از آنجا كه مهم‌ترين كتابها دربارة تاريخ نقاشي ايران مباحث خود را تا هنر قاجار به اتمام مي‌رسانند تا امروز بررسي جدي روي آن صورت نگرفته است ."

وي در ادامه به تأسيس موزه نگارستان در سال 1255 به عنوان اولين قدم در راستاي شناخت هنر قرن 12 و 13 اشاره كرد و ادامه داد :"هنر قاجار از نظر چالش ميان سنت و تجدد بسيار حائز اهميت است ؛ چرا كه در ادامة اين موضوع چند مسئله ديگر مطرح مي‌شود، نخست آنكه در سيطرة جهان غرب كه آرام آرام جايگاه خود را مشخص كرد ، وضع هنر فرهنگ ايران چگونه بود و هنرمندان ايراني در برابر هنر غربي كه پيش‌تر به ايران آمده بود چه موضعي اتخاذ كردند و چگونه هويت ملي خودشان را محفوظ كردند. دوم آنكه هم‌زمان با گشايش موزه نگارستان طبقات مرفه كه به حفظ آثار هنري گذشته هم علاقه‌مند بوند گرايش زيادي به خريد نقاشي‌هاي قهوه‌خانه‌اي و پرده‌خواني‌ها پيدا كردند كه اين امر به تنهايي جداي از مسائل ملي و نظري ، بازار خريد و فروش اين آثار را داغ‌تر كرد."

آغداشلو سومين اقدام در جهت ترويج هنر قاجار را برگزاري نمايشگاه در موزه بروكلين نيويورك دانست كه توسط عده‌اي از هنرمندان در بعد از انقلاب برگزار شد و بعد از مدتي به طور سيار به نقاط ديگر اروپا هم رفت و يكي از اسناد مهم دربارة هنر اين دوره شد.

اين هنرمند در ادامه سخنان خود گفت:" آشنايي هنرمندان ايراني با فن شناسي غربي كه پديده جديدي هم نيست يك هنر التقاطي و جديد به جامعه معرفي كرد كه تاكنون ناشناخته بود يا حداقل به اين شدت نبود. نقاش ايراني يك جهان اساطيري، خطايي، ديني و تصويرگر داشت. او در جستجوي باغ بهشت بود و به جهان ازلي نگاه مي‌كرد و اصلاً قرار نداشت از طبيعت عكس بگيرد و به عنوان مهارت فني به ما نشان دهد. تصور هنرمند ايراني در طول تاريخ اين نبود كه بتواند عين واقعيت را نقاشي كند ، اما با رواج هنر غرب آرام آرام در مقابل نقاشي واقع گراي غربي عقب نشيني كرد."

وي افزود:"به اين ترتيب نقاش ايراني كه هميشه با آبرنگ كار كرده بود شروع به نقاشي با رنگ و روغن روي بوم كرد. اين اتفاق كه از اواخر صفويه آغاز شده بود فقط در وسيله كار صورت نگرفت بلكه اقتباس در همه موارد همراه با يك فن شناسي غربي جايگاه خود را مشخص كرد. به همين دليل به عقيده من نقاشي را نمي‌توان از بافت تاريخي و حركت جامعه جدا كرد. نقاش آيينه‌اي است كه آنچه را اتفاق مي‌افتد بازتاب مي‌دهد."

پس از سخنان آيدين آغداشلو مرتضي گودرزي ديباج دربارة تزيينات و نقوش معماري دوره قاجار گفت: "متغيرهاي تزئينات دوره قاجار بسيار متفاوت با دوره‌هاي قبل است."

وي عمده ويژگي اين هنر را اهميت جزء به كل و عدم توجه به كمپوزيسيون دانست و گفت: "اين هنرمندان در تركيب‌بندي‌هاي خود نگاهي به سنت داشتند ، اما در این آثار تلاش براي نوآوري بيشتر جلوه مي‌كند ، از اين رو هنرمندان در گزينش عناصر بصري كوتاه ترين راه ممكن را انتخاب مي‌كنند و سرعت و ضرورت سريع كاركردن و اجرا اهميت پيدا مي‌كند؛ چرا كه در كنار ساير عوالم توجه به بازار موقت و ناامن نيز حائز اهميت شده است."

گودرزي يادآور شد :" صرف نظر از تعدادي آثار محدود به ويژه در عرصه نقاشي، هنر قاجار هنري توده‌اي است نه درباري. در اين هنر جايگاه خاص و عام عوض مي‌شود و فرهنگ عوام در دربار رايج مي‌شود. "

وي نكته ديگر هنر قاجار را بروز چهره‌هاي انساني، غير اسوه و غير انتزاعي در تزئينات دانست و ادامه داد :" نكته تأثيرگذار ديگر بهره‌گيري از زيرساختهاي سنتي به طور سطحي و جايگزين كردن عناصر طبيعي بر روي آن است."

وی ادامه داد:" اين هنرمند از مخاطب و قضاوت او ترسي ندارد و يك شهامت و شجاعت خاصي پيدا كرده است."

گودرزي خاطر نشان كرد:"در تزئينات قاجار تصاوير دنيوي و احساسي است و مخاطب را به فضاي معنوي دعوت نمي‌كند. در اين تزئينات به رنگ بيش از فرم اهميت داده شده و اشرافيت پنهان، كنش‌مند و گاهي‌ آشكار رواج مي‌يابد." وي در خاتمه گفت:" مطالعه هنر قاجار شناخت هنر معاصر است. هنر اين دوره يك فرهنگ جاري است كه امروز هم با آن مواجهيم و هنوز به حيات خود ادامه مي‌دهد."

 

   زمان انتشار: سه شنبه ١٣ تير ١٣٨٥ - ١٠:٠٣ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.