صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > رمزگشايي مار در هنر شرق


 
  رمزگشايي مار در هنر شرق
 

كتاب «مار در هنرهاي بودايي و هندويي» به چاپ رسيد .
به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، دومين جلد از كتاب نماد شناسي هنر شرق با عنوان « مار در هنرهاي بودايي و هندويي» نوشته اميرحسين ذكرگو توسط انتشارات متن وابسته به فرهنگستان هنر منتشر شد.

اين كتاب نماد مار را در اسطوره شناسي و شمايل نگاري در هنرهاي بودايي و هندويي مورد بررسي قرار مي دهد.

در همه اساطير كهن مار به عنوان موجودي رمز آلود جايگاه ويژه اي دارد. مارها به واسطه شكل و نوع ارتباطشان با طبيعت و محيط زيست همواره در بافت اعتقادي اقوام كهن نقش آفرين بوده اند. نوع حركت مواج و متناوبشان، پوست منقوش و رنگارنگشان و نيش هاي زهرآگينشان از يك سو حس زيبايي و از سوي ديگر حس خطر را در انسان بر انگيخته است. از اين رو مارها با صفات متضاد سعد و نحس در اساطير مختلف توصيف شده اند. از طرفي مارها در ساحت اساطيري حيات از نيروهاي مهم طبيعت به شمار مي روند و نقش مهمي را در تبادل و امتداد حيات ايفا مي كنند. يكي از مهم ترين آيين هايي كه براي مار تشخص ويژه اي قائل است؛ آيين هندويي است. در هندوستان شمايل بسياري از مار ديده مي شود كه اين شمايل رمز آلود براي توريست و بيننده آن سوال برانگيز است. اين كتاب كه به ايجاز به بررسي نماد مار در آيين هندويي پرداخته منبع مفيدي براي آگاهي از راز اين موجود در كشور هم قاره اي ما است.

در بخشي از كتاب درباره ماجراي بودا و پادشاه مارها چنين آمده است:‌« در روايت ها آمده گوتاما بودا پيشواي آيين بودايي سالهاي زيادي را در پي كشف حقيقت نيل به روشنگري گذراند در آخرين روزهاي سير و سلوك به مدت چهار هفته زير درختي به حالت مراقبه نشست ساحتي كه مي رفت اسرار مكنون جهان را بر وي آشكار كند. نيروهاي منفي بسيج شدند تا مراقبه بودا را درهم شكنند. آسمان تيره شد و ابرهاي سياه و حجيم باران سيل آسايي را فرود آوردند. در اين هنگام بود كه پادشاه مارها «ناگا موكاليندا» به حفاظت از بودا شتافت. اين مار عظيم الجثه از اعماق زمين به سطح آمد و بر دور بودا چنبره زد و سرهاي خود را چون چتر بر سر او گستراند. بدين ترتيب ايام مراقبه بودا بدون خلل سپري شد و سرانجام به مرتبه روشنگري و اشراق رسيد و از آنجا بود كه به لقب بودا ملقب گشت. در شمايل نگاري بودايي آثار بيشماري به تصوير اين واقعه مهم اختصاص يافته است.»

همين گونه كه در اين روايت آمده مار به عنوان موجودي محافظ براي بودا در مقابل نيروهاي شر معرفي مي شود. اين امر نشان اهميت مار را در آيين هندويي نشان مي‌دهد. در اين آيين مارهاي اساطيري را ناگا مي نامند و عموما شاه مارها ناگا خوانده مي شوند و ماربانوان به ناگيني شهرت دارند. اساطير هند مملو از افسانه هاي مربوط به ناگا هاست. اين موجودات بر آب هاي زمين، درياچه ها،بركه ها، رودخانه ها و اقيانوس ها نظارت دارند و اين پديده هاي طبيعي را در مسير مقدرشان هدايت مي كنند.

با مطالعه اين كتاب كوچك مي‌توان در بخش اول آن مطالبي درباره مفهوم واژه ناگا (مار) و اسطوره تولد ناگاها و جايگاه مار در آيين بودايي حكايات مندرج در متون را در مورد نقش مار در نيل بودا به ساحت تنوير را در بخش دوم مطالعه كرد .

همچنين در بخش سوم كه بخش اصلي و مهم كتاب را شامل مي شود جايگاه مار در آيين هندويي مورد بررسي قرار گرفته و هفت حكايت اساطيري كه در آنها مار نقش نمادين و محوري دارد ذكر شده است. حكايات نقل شده از قديم الايام تا عصر حاضر الهام بخش آثار متنوع و متعدد در عرصه هاي ديني هند بوده است.

بخش چهارم به مفهوم نمادين مار بر اساس مندرجات متون قدس و استنباط از ‌آثار هنري ديني اختصاص يافته و شش مفهوم نمادين در ذيل اين بخش آمده است و بخش پنجم به جلوه هاي نمادين مار در شمايل ها و بخش ششم به نقل مار در تشريفات آييني اختصاص يافته است. در بخش هفتم جلوه هاي متنوع مار در‌آلات و آرايه ها مورد بررسي قرار گرفته است؛ در بخش هشتم ناگا مودرا به معني «مودراي مار» است . «مودرا» به حالت هاي نمادين دست در آداب ديني هندويي و بودايي اطلاق مي شود كه در اين بخش حالات گوناگون دست به صورت سر يا سر مارهاي كبرا بررسي مي شود .

نويسنده كتاب براي انتقال بهتر مفاهيم، 41 تصوير رنگي و طرح خطي بر اساس پژوهش تصويري خود در كتاب آورده است.

علاقه مندان مي‌توانند كتاب مزبور را به مبلغ 5 هزار تومان در فروشگاه مركزي موسسه متن واقع در خيابان ولي عصر(عج)، نرسيده به چهارراه طالقاني، شماره1550 تهيه‌كنند و يا با شماره هاي 66490990 و 66468692 تماس بگيرند.

 

   زمان انتشار: چهارشنبه ٢٣ اسفند ١٣٩١ - ١٣:٠٨ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.